۱. HPV چیست؟

• HPV (Human Papillomavirus) یک ویروس شایع در انسان است.
• بیش از ۱۰۰ نوع HPV وجود دارد که برخی از آن‌ها باعث زگیل‌های پوستی یا تناسلی و برخی دیگر می‌توانند سرطان‌ها ایجاد کنند.
• انواع HPV معمولاً به دو دسته تقسیم می‌شوند:
  1. Low-risk (کم‌خطر) → زگیل‌های تناسلی ایجاد می‌کنند.
  2. High-risk (پرمخاطره) → در برخی موارد می‌توانند منجر به سرطان دهانه رحم، مقعد یا آلت تناسلی شوند.

ویروس HPV عامل اصلی سرطان دهانه رحم است. تست HPV وجود ویروس‌های پرخطر را بررسی می‌کند و دقت غربالگری را افزایش می‌دهد.

۲. منشاء و روش انتقال HPV

• HPV از طریق تماس مستقیم پوست به پوست یا تماس جنسی منتقل می‌شود.
• شایع‌ترین مسیر انتقال:
  • تماس جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی با فرد آلوده.
• نکته: حتی اگر فرد علامتی نداشته باشد، می‌تواند ویروس را منتقل کند.
• HPV در محیط خارج بدن (مانند سطوح) به سختی زنده می‌ماند، بنابراین انتقال از اشیاء غیرمستقیم نادر است.

۳. علائم

اغلب افراد هیچ علامتی ندارند و ویروس به طور خودبه‌خودی پاک می‌شود. اما در برخی موارد:

• زگیل‌های تناسلی یا زگیل‌های دیگر بدن
• تغییرات سلولی در دهانه رحم (که فقط با آزمایش پاپ اسمیر قابل تشخیص است)

۴. پیشگیری

• واکسیناسیون HPV: بهترین روش پیشگیری، مخصوصاً قبل از شروع فعالیت جنسی. واکسن از اکثر انواع پرخطر و زگیل‌زا محافظت می‌کند.
• استفاده از کاندوم: خطر انتقال را کاهش می‌دهد، اما به طور کامل از انتقال جلوگیری نمی‌کند چون ویروس می‌تواند روی نواحی محافظت نشده هم باشد.
• کاهش تعداد شرکای جنسی و داشتن رابطه monogamous (یک‌طرفه پایدار)
• غربالگری منظم: مخصوصاً پاپ اسمیر و تست HPV برای زنان بالای ۲۵ سال

۵. درمان

• هیچ درمان قطعی برای خود ویروس وجود ندارد؛ سیستم ایمنی اغلب آن را پاک می‌کند.
• درمان معمولاً علائم یا عوارض است:
  • زگیل‌های تناسلی: کرایوتراپی (فریز کردن)، لیزر، کرم‌های موضعی
  • تغییرات سلولی دهانه رحم: پیگیری و در صورت نیاز درمان‌های جراحی محدود مثل LEEP
• تقویت سیستم ایمنی از طریق تغذیه سالم، ورزش و کنترل استرس می‌تواند به پاک شدن ویروس کمک کند.

💡 نکته مهم: HPV بسیار شایع است و داشتن آن عادی است. واکسیناسیون و غربالگری منظم بهترین راه برای پیشگیری از عوارض جدی مثل سرطان است.

HPV+Pap smear/بانوان

در وهله ی اول باید بدانید که نمونه برداری تست Pap smearوHPV بانوان باید توسط پزشک یا ماما صورت پذیرد و بعد نمونه به آزمایشگاه تحویل داده شود اما جهت اطلاع از شرایط قبل از نمونه برداری جهت آمادگی بیشتردر قسمت نکات مهم قبل از آزمایش به اختصار توضیح داده شده است.

راهنمای نمونه برداری توسط پزشک یا ماما:

دست‌ها را قبل از نمونه‌گیری بشویید.

سواب یا برس نمونه‌گیری را با احتیاط وارد واژن یا دهانه رحم کنید (تا زمانی که مقاومت احساس شود) و آن را بچرخانید.

نمونه را در محلول مخصوص (medium) قرار داده و در لوله مناسب بگذارید.

پس از نمونه‌گیری، نمونه را هر چه سریع‌تر به آزمایشگاه ارسال شود.

آزمایش پاپ اسمیر (Pap Smear) یا پاپ‌تست یک آزمایش ساده و بسیار مهم برای غربالگری سرطان دهانه رحم است. این تست می‌تواند تغییرات غیرطبیعی سلول‌های دهانهٔ رحم را قبل از تبدیل شدن به سرطان شناسایی کند.

پاپ اسمیر چیست؟

در این آزمایش، پزشک یا ماما نمونه‌ای از سلول‌های سطح دهانه رحم (سرویکس) را با یک برس کوچک یا اسپاتول جمع‌آوری کرده و برای بررسی زیر میکروسکوپ به آزمایشگاه می‌فرستد.

چرا پاپ اسمیر مهم است؟

• شناسایی زودهنگام سلول‌های پیش‌سرطانی
• پیشگیری از سرطان دهانه رحم
• تشخیص عفونت‌ها یا التهاب‌های غیرطبیعی
• کاهش چشم‌گیر مرگ‌ومیر ناشی از سرطان سرویکس

چه کسانی باید پاپ اسمیر انجام دهند؟

• تمام زنان ۲۱ تا ۶۵ سال
• زنان ۲۱ تا ۳۰ سال: هر ۳ سال یک بار پاپ اسمیر
• از ۳۰ تا ۶۵ سال:
  • پاپ اسمیر هر ۳ سال یا
  • پاپ اسمیر + تست HPV هر ۵ سال

راهنمای نمونه برداری HPV آقایان توسط پزشک:

سواب یا برس نمونه‌برداری را با داکرون مرطوب شده با سالین استفاده کنند

نمونه‌گیری از نواحی مختلف آلت تناسلی انجام شود.

در صورت نمونه‌گیری از ادرار: نمونه اول صبح و در ظرف استریل جمع‌آوری شود

نکات مهم

• پاپ اسمیر سرطان را درمان نمی‌کند؛ اما می‌تواند از سرطان جلوگیری کند.
• انجام منظم این تست می‌تواند مرگ ناشی از سرطان دهانه رحم را تا ۷۰–۸۰٪ کاهش دهد.
• تست HPV همراه پاپ اسمیر دقت تشخیص را افزایش می‌دهد.