ساعت کاری:

شنبه تا پنجشنبه
(07:00 - 13:30) (16:00 - 22:00)

نشانی:

گچساران، خیابان بلادیان،
روبروی مخابرات، جنب بانک مسکن

توضیحات راهنمای آزمایشات هورمونی(LH-FSH-PRL)

پزشک ممکن است آزمایش‌های هورمونی LH، FSH و PRL را به دلایل مختلف درخواست دهد، عمدتاً برای بررسی عملکرد محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–گناد و تشخیص مشکلات تولید مثل یا هورمونی. دلیل درخواست هر هورمون می‌تواند متفاوت باشد:

۱. بررسی ناباروری
  • در مردان: برای بررسی علت کمبود یا کیفیت پایین اسپرم
  • در زنان: برای بررسی اختلال تخمک‌گذاری یا نارسایی تخمدان
۲. تشخیص اختلالات جنسی
  • اختلال نعوظ یا کاهش میل جنسی در مردان
  • اختلالات قاعدگی یا توقف پریود در زنان
۳. بررسی اختلالات هیپوفیز
  • تشخیص پرولاکتینوما (تومور خوش‌خیم غده هیپوفیز که باعث افزایش PRL می‌شود)
  • بررسی کم‌کاری یا پرکاری غده هیپوفیز
۴. بررسی نارسایی یا اختلال عملکرد تخمدان/بیضه
  • FSH و LH بالا یا پایین می‌تواند نشان‌دهنده مشکلات تخمدان، بیضه یا مقاومت هورمونی باشد
  • کمک به تمایز بین مشکلات اولیه (بیضه/تخمدان) و ثانویه (هیپوفیز)
۱️⃣ LH (Luteinizing Hormone – هورمون لوتئینی)
جنسنقشمشکلات احتمالی اگر غیرطبیعی باشد
زنانتحریک تخمدان‌ها برای تخمک‌گذاری و تولید هورمون استروژن و پروژسترون– کمبود LH → تخمک‌گذاری رخ نمی‌دهد (اختلال باروری)
– زیاد بودن LH → ممکن است نشانه سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) باشد
مردانتحریک بیضه‌ها برای تولید تستوسترون– کمبود LH → کاهش تولید تستوسترون، مشکلات جنسی و ناباروری
– زیاد بودن LH → اختلال اولیه بیضه‌ها (مثل آسیب یا نارسایی)

۲️⃣ FSH (Follicle Stimulating Hormone – هورمون محرک فولیکول)
جنسنقشمشکلات احتمالی اگر غیرطبیعی باشد
زنانتحریک رشد فولیکول‌های تخمدان و آماده‌سازی تخمک برای تخمک‌گذاری– کمبود FSH → تخمدان‌ها به درستی عمل نمی‌کنند (ناباروری)
– زیاد بودن FSH → کاهش ذخیره تخمدان یا یائسگی زودرس
مردانتحریک سلول‌های اسپرم‌ساز بیضه– کمبود FSH → کاهش تولید اسپرم، ناباروری
– زیاد بودن FSH → اختلالات بیضه‌ای یا آسیب اسپرم‌ساز

۳️⃣ PRL (Prolactin – پرولاکتین)
جنسنقشمشکلات احتمالی اگر غیرطبیعی باشد
زنانتحریک تولید شیر و تأثیر بر چرخه قاعدگی– پرولاکتین بالا → اختلال در قاعدگی، ناباروری، ترشح شیر غیرطبیعی (حتی اگر باردار نباشد)
– پرولاکتین پایین نادر است و معمولاً مشکل حادی ایجاد نمی‌کند
مردانتأثیر بر سطح تستوسترون و عملکرد جنسی– پرولاکتین بالا → کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ، ناباروری
– پرولاکتین پایین معمولاً مشکل جدی ایجاد نمی‌کند
💡 نکات کلیدی
  1. LH و FSH نشان‌دهنده عملکرد هیپوفیز و تخمدان‌ها/بیضه‌ها هستند.
  2. PRL بیشتر برای بررسی اختلالات قاعدگی، ناباروری و مشکلات ترشح شیر اهمیت دارد.
  3. با ترکیب نتایج این سه هورمون، پزشک می‌تواند بفهمد مشکل از هیپوفیز، تخمدان/بیضه یا تومورهای پرولاکتینوما است یا نه.

آزمایش های الزامی
تست‌هایی که معمولاً برای شروع ارزیابی اولیه درخواست می‌شوند:
  • LH
  • FSH
  • PRL
  • Total Testosterone و Free Testosterone (مردان)
  • Estradiol (E2) (زنان)
  • Progesterone (P4) (زنان)
  • TSH، T3، T4
آزمایش های تکمیلی
تست‌های تکمیلی:
  • DHEA-S
  • Androstenedione
  • AMH (Anti-Müllerian Hormone)
  • Inhibin B
  • GnRH stimulation test
  • Cortisol
  • ACTH
  • GH و IGF-1

تصویربرداری تکمیلی (در صورت نیاز):
  • سونوگرافی تخمدان و رحم
  • MRI هیپوفیز

نکات مهم قبل از آزمایش
1️⃣زمان انجام آزمایش
  • هورمون‌ها چرخه‌ای هستند و زمان روز مهم است:
    • LH و FSH در زنان: اغلب روز ۲–۵ قاعدگی توصیه می‌شود، زیرا در این زمان سطح پایه هورمون‌ها مشخص است.
    • PRL (پرولاکتین): بهتر است صبح و بعد از بیدار شدن از خواب گرفته شود، زیرا پرولاکتین در طول روز و بعد از استرس یا فعالیت افزایش می‌یابد.
  • 2️⃣ممنوعیات و نکات قبل از آزمایش پرولاکتین
    1️⃣ فعالیت بدنی و استرس
    • ورزش سنگین یا فعالیت شدید ۲۴ ساعت قبل از آزمایش ممنوع است.
    • استرس روانی یا عصبی قبل از خون‌گیری باید تا حد امکان کاهش یابد.
    2️⃣ رابطه جنسی
    • رابطه جنسی یا خودارضایی ۲۴ ساعت قبل از آزمایش ممکن است سطح پرولاکتین را بالا ببرد.
    3️⃣ زمان انجام آزمایش
    • بهتر است صبح و بعد از بیدار شدن از خواب انجام شود (معمولاً بین ۷ تا ۱۰ صبح).
    • حداقل ۲–۳ ساعت پس از بیدار شدن و آرامش نسبی توصیه می‌شود.
    4️⃣ غذا و نوشیدنی
    • ناشتا بودن الزامی نیست، اما بهتر است از کافئین و نوشیدنی‌های تحریک‌کننده قبل از آزمایش خودداری شود.
    5️⃣ داروها
    برخی داروها سطح پرولاکتین را افزایش می‌دهند. قبل از آزمایش باید پزشک را مطلع کنید:
    • ضدافسردگی‌ها (SSRIs و tricyclics)
    • داروهای ضد تهوع (مثل متوکلوپرامید)
    • داروهای فشار خون (مثل وراپامیل)
    • داروهای هورمونی یا استروژن‌ها
    • داروهای ضد روان‌پریشی
    پزشک ممکن است در صورت امکان داروی خاصی را قبل از آزمایش موقتاً قطع کند تا نتیجه دقیق‌تر باشد.
    6️⃣ استرس و خون‌گیری
    • قبل از نمونه‌گیری چند دقیقه آرام بنشینید تا سطح پرولاکتین طبیعی باشد.
    • حتی سوزن‌زدن یا درد خفیف می‌تواند باعث افزایش موقت پرولاکتین شود.
    • مصرف لبنیات زیاد در روز قبل از آزمایش پرولاکتین موجب افزایش کاذب آن می شود.
شرایط ناشتایی
ناشتایی
  • معمولاً لازم نیست که ناشتا باشید.
  • اکثر منابع پزشکی می‌گویند این آزمایش‌ها می‌توانند بدون ناشتایی انجام شوند، زیرا غذا تأثیر زیادی روی سطح این هورمون‌ها ندارد.
  • با این حال، برخی آزمایشگاه‌ها به‌طور پیشگیرانه توصیه می‌کنند حداقل ۴–۶ ساعت قبل از آزمایش چیزی نخورید تا نتایج دقیق‌تر باشد.
💡 خلاصه:
  • ناشتا بودن معمولاً ضروری نیست.
  • زمان روز و مرحله چرخه قاعدگی (برای زنان) مهم است.
  • استرس، ورزش و داروها می‌توانند نتایج را تحت تأثیر قرار دهند.
تداخل دارویی

۱. داروهایی که روی پرولاکتین (PRL) اثر می‌گذارند: داروهای افزایش‌دهنده PRL: آنتی‌سایکوتیک‌ها (مثلاً ریسپریدون، هالوپریدول) متوکلوپرامید دومپریدون فنوتیازین‌ها برخی داروهای ضدافسردگی (مثل تری‌سایکل‌ها) داروهای کاهش‌دهنده PRL: بروموکریپتین، کاربرگولین (دوپامین آگونیست‌ها)

۲. داروهایی که روی LH و FSH اثر می‌گذارند: استروژن‌ها و پروژستین‌ها (مثل داروهای ضدبارداری): می‌توانند سطوح LH و FSH را سرکوب کنند کلومیفن و تاموکسیفن: تحریک LH و FSH گنادوتروپین‌ها (hCG, FSH دارویی): افزایش مصنوعی در آزمایش

۳. سایر داروها یا شرایط: کورتیکواستروئیدها و داروهای ضد تشنج (فنوباربیتال، فنی‌توئین): ممکن است روی محور هیپوفیز-هیپوتالاموس اثرگذار باشند داروهای تیروئید (Levothyroxine): اختلال در تیروئید می‌تواند غیرمستقیم LH و FSH را تغییر دهد

نوع نمونه مورد نیاز
خون
روزهای انجام آزمایش
یکشنبه-سشنبه-پنجشنبه(روزهای فرد)
تاریخ جوابدهی
2 روز
شرایط اورژانس
دارد
زمان مناسب برای انجام
صبح
گالری تصاویر