ساعت کاری:

شنبه تا پنجشنبه
(07:00 - 13:30) (16:00 - 22:00)

نشانی:

گچساران، خیابان بلادیان،
روبروی مخابرات، جنب بانک مسکن

نام اختصاری:
U/C
نام بین المللی:
Urine culture
نام فارسی:
کشت ادرار
کد ملی آزمایش:
804000
کد LOINC آزمایش:
000630-400
بخش:
شیمی
روش انجام آزمایش:
بیوشیمی اتوماتیک
معرفی آزمایش: U/C

کشت ادرار (Urine culture) نوعی آزمایش است که در آن نمونه‌ای از ادرار بیمار در محیط کشت مناسب برای باکتری‌ها ریخته می‌شود و محیط در شرایط مناسب برای رشد باکتری (گرما و رطوبت) قرار می‌گیرد. پس از چند روز محیط بررسی می‌شود. ساده‌ترین روش تشخیص باکتریوری در ادرار دیده شدن ۱۰ ۵ {\displaystyle 10^{5}} کلونی از یک نوع باکتری در کشت ادرار انجام شده‌است که نمونهٔ آن با توجه به دستور صحیح جمع‌آوری نمونهٔ ادرار، جمع‌آوری شده‌است.

معمولاً آزمایش ادرار هم‌زمان با کشت ادرار و نیز آزمایش آنتی‌بیوگرام (آزمایش حساسیت باکتری‌های رشد نموده به آنتی‌بیوتیک‌ها) انجام می‌شود.

آزمایش کشت ادرار یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای تشخیص عفونت‌های ادراری است که در آن نمونه ادرار بر روی محیط کشت قرار می‌گیرد تا رشد باکتری‌ها بررسی شود. این آزمایش به ویژه برای شناسایی عفونت‌های ادراری مقاوم به آنتی‌بیوتیک‌ها و تعیین حساسیت باکتری‌ها به درمان‌های مختلف کاربرد دارد.

هدف آزمایش U/C

کشت ادرار به طور کلی برای تشخیص عفونت های دستگاه ادراری (UTIs) انجام می شود. عفونت دستگاه ادراری به دلیل وجود باکتری در مجرای ادرار رخ می دهد. این عفونت از مثانه شروع می شود و می تواند به کلیه ها و غده پروستات نیز برسد. آزمایش کشت ادرار نوع باکتری یا مخمر ایجاد کننده عفونت را مشخص می کند تا بتوان موثرترین برنامه درمانی را برای افراد تعیین کرد. همچنین تعیین می کند که آیا عفونت باکتریایی به برخی داروها مقاوم است یا خیر.

آزمایش کشت ادرار عموماً برای افرادی انجام می شود که علائم عفونت ادراری دارند. برخی از افراد در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عفونت ادراری هستند. موارد زیر چند مورد رایج می باشد:

کسانی که اغلب به عفونت ادراری مبتلا می شوند یا عفونت در این افراد، به راحتی قابل درمان نیست.
افراد دیابتی
ابتلا به هر نوع بیماری کلیوی یا سنگ کلیه
داشتن رابطه جنسی با شرکای مکرر
افرادی که در تخلیه کامل مثانه با مشکل مواجه هستند.
استفاده از کاتتر ادراری برای تخلیه ادرار
افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیفی می باشند که می‌تواند به دلیل هر نوع درمان سرطان در حال حاضر یا قبلی، پیوند عضو یا بیماری‌های خود ایمنی باشد.

آمادگی قبل از آزمایش U/C

نمونه ادرار تمیز میانی، بهترین و مناسب ترین نمونه برای کشت ادرار است. اقداماتی که باید هنگام جمع آوری نمونه ادرار انجام شود عبارتند از:

شستن دست ها
قبل از جمع آوری ادرار، ناحیه تناسلی از جلو به عقب تمیز شود تا ادرار با باکتری ها یا سلول های موجود در پوست اطراف آلوده نشود.
ابتدا مقدار اولیه ادرار دور ریخته شود و سپس 1-2 اونس ادرار در ظرف جمع شود.
ظرف جمع آوری ادرار نباید با پوست در تماس باشد.

نمونه ادرار برای آزمایش معمولاً در ظرف تهیه شده توسط آزمایشگاه جمع آوری می شود. با این حال، روش‌های مختلفی برای جمع‌آوری نمونه ادرار برای افرادی که نمی‌توانند به تنهایی این کار را انجام دهند، مانند افراد بسیار بیمار، افراد مسن و نوزادان وجود دارد.

روش های دیگر جمع آوری نمونه ادرار عبارتند از:

کاتتریزاسیون: در این روش یک کاتتر، یعنی یک لوله منعطف و نازک به مجرای ادرار وارد می شود تا به مثانه برسد. ادرار موجود در مثانه از کاتتر خارج شده و در یک کیسه جمع آوری استریل جمع آوری می شود.
آسپیراسیون: در این روش پوست شکم بی حس می شود تا بتوان یک سوزن نازک را وارد مثانه کرد. این سوزن برای جمع آوری ادرار در کیسه استفاده می شود.
کیسه U یا کیسه ادرار: این روش جمع آوری ادرار برای کودکان خردسال و نوزادان استفاده می شود. در این روش، کیسه ادرار از طریق چسب به آلت تناسلی یا روی فرج چسبانده می شود. هنگامی که کودک ادرار کرد، باید ادرار در یک ظرف درب دار جمع آوری شود و تا زمان انتقال به آزمایشگاه در یخچال نگهداری شود.

نکات مهم آزمایش U/C

شایع ترین علائم عفونت ادراری عبارتند از:

درد سوزشی هنگام ادرار کردن
تکرر ادرار
نیاز فوری به ادرار کردن
تب و لرز
ظاهر ابری ادرار
دفع ادرار بدبو
درد در ناحیه تحتانی شکم یا پشت

توضیحات تکمیلی U/C

در زیر مراحل کلی مربوط به آزمایش کشت ادرار آورده شده است:

برای آزمایش کشت ادرار، پلیت های آگار با تشکیل یک لایه نازک از محیط های غنی برای رشد باکتری ها آماده می شوند.
نمونه ادرار در یک پلیت آگار پخش می شود و برای 24 تا 48 ساعت در انکوباتور نگهداری می شود.
پس از انکوباسیون به مدت 2 روز، کلنی های روی صفحه آگار، توسط میکروبیولوژیست شمارش می شود. او همچنین نوع باکتری هایی را که در ظرف حاوی آگار رشد کرده اند را تعیین می کند. رنگ، شکل و اندازه کلنی ها به شناسایی نوع باکتری کمک می کند. تعداد کلنی های موجود در نمونه ادرار نشان دهنده بار باکتریایی یا مقدار باکتری موجود در نمونه ادرار است. مقدار متفاوت باکتری در نمونه به تمایز بین شرایط عادی و عفونی کمک می کند.

معمولاً اگر یک نمونه تمیز و مناسب برای آزمایش جمع‌آوری شود، فقط وجود باکتری‌هایی را نشان می‌دهد که مسئول عفونت ادراری هستند. بنابراین، معمولاً تنها یک نوع باکتری به تعداد زیاد در کشت ادرار وجود دارد.

اگر عفونت توسط بیش از یک پاتوژن ایجاد شود، ممکن است بیش از یک نوع باکتری مشاهده شود. با این حال، اگر نمونه به درستی جمع آوری نشود، احتمال وجود انواع مختلف باکتری وجود دارد.

هر نوع متفاوتی از کلنی توسط تکنسین آزمایشگاه برای شناسایی نوع میکروب با انجام آزمایش‌های دیگر مانند رنگ‌آمیزی گرم انتخاب می‌شود.
تست حساسیت هر نوع کلنی برای تعیین آنتی بیوتیک هایی که می توانند به طور موثر عفونت را درمان کنند انجام می شود.

گالری